|
Altın madeni toprakta nasıl tespit edilir? Doğadaki oluşma ve bulunma koşulları nelerdir? Siyanürle elde etme dışında daha kolay çıkarma yöntemleri var mıdır?Bu konuda inceleyebilecegim site ve kaynaklar mevcut mudur?Türkiye nerelerde altın madeni hangi yöntemlerle çıkarılmaktadır?Bağımsız olarak altın aranabilir mi?Bulanların neler yapması gerekli hangi yasal prosedürleri ve yaptırımları vardır?(Engin Işık)
Maden arama genellikle pahalı bir iş; çok miktarda yatırım gerektiriyor. Örneğin, 2-3 yıllık bir arama programı için en az 1 milyon dolardan söz ediliyor. Ayrıca, bu tür yatırımlarda risk faktörü de çok yüksek olduğu için, ülkemizde daha çok yabancı sermaye bu işe gönüllü. Aramayı yapacak olan şirket ya da kuruluşun öncelikle bir model oluşturması gerekiyor. Bu bir benzeşim modeli aslında. Buna göre, bölgesel ve yerel ölçeklerde jeolojisi bilinen yatakların özellikleri, aramanın yapılacağı bölge ile karşılaştırılarak arama ölçütleri ve yöntemleri saptanıyor. Bu karşılaştırmayı yapabilmekse, elbette, yeterli bilgi birikimini gerektiriyor. Bunun yanında ülkemizde, aramalar sırasında örneklerin analiz edilebileceği laboratuvar olanaklarının kısıtlı olması da, ya alınan örneklerin uzun süre beklemesine ya da yurt dışına gönderilmesine neden oluyor. Bu da değerlendirme işlemlerini yavaşlatıyor.Altını bulmak bir dert çıkarmak ayrı bir dert. Diyelim ki bir altın yatağıbulduk, madendeki altını nasıl çıkaracağımız yatağın özelliğine göre değişiyor. Eğer 75 mikrondan daha büyük altın tanecikleri söz konusuysa gravite zenginleştirme, 44 mikron?dan küçükse bu defa da flotasyon denilen yöntemle altın elde edilmeye çalışılıyor. Gerçi bu büyüklükte atlın kimseningözünden kaçmayacağı için, çoktan tükenmiş ve artık altın arayıcıları oluklu tavalarını rafa kaldırmışlar. Günümüzdeyse dünyada en yaygın kullanılan yöntem siyanür liçi.
Bir kısım bilimadamı Türkiye?nin altın potansiyeli 6.500 ton derken, bir kısmı bu sayıyı abartılı buluyor. Benzetme modellemesine göre yapılan bir çalışma sonucunda 6.500 tona kadar bir potansiyel tahmin edilebilir diyenlere karşı, bunun ortalama 1.500-3.000 ton arası olabileceğini söyleyenler var. Gerçekte potansiyel konusu biraz tartışmalı olsa da rezerv konusunda hemen hemen görüş birliği sağlanmış durumda. Şu anda ülkemizin altın rezervi yani somut olarak tesbit edilmiş altın miktarı MTA verileriyle yaklaşık 300 ton.
Bu konuda www.mta.gov.tr adresinden Türkiye'deki altın madenleri, yatakları ve yasal prosedürle ilgili ayrıntılı bilgi edinilebilir. Ayrıca Bkz; Bilim ve Teknik Dergisi Mart 2002 sayısı, sayfa 34-44.
|